MAKALE

Müziği en doğru şekilde duyabilmek (VIII. bölüm)

27.05.2016


Paylaş:

Empedans spesifikasyonları  

Tüm hoparlör modellerinde “nominal empedans” adı verilen bir elektrik spesifikasyonu vardır. Bu elektrik spesifikasyonu genelde 8 Ohm’dur. Hoparlör kablosu hariç tutularak, amplifikatörün hoparlör üzerinden elektrik sinyalini geçirmede 8 Ohm rezistans (empedans) ile sunulduğu anlamına gelir.  

Nominal kelimesi ise 8 Ohm’un ortalama empedans olduğu anlamını taşır. Empedans ile kalitenin asla bir alakası yoktur. 4, 6, 8 veya 16 Ohm hoparlörler hemen hemen tüm ev kullanımı amplifikatörleri ile kullanılır. Eğer çeşitli hoparlörler paralel olarak bağlanmışsa, amplifikatörler bozulabilir, sigortasını yakabilir, aşırı ısınabilir ve hatta yanabilir. İki adet 4 Ohm hoparlör veya dört adet 8 Ohm hoparlör, paralel bağlandıklarında 2 Ohm yük oluştururlar ki bu amplifikatörün çıkışı üzerinden on adet ayak veya kablo yerleştirmekle yaklaşık olarak aynıdır: Neredeyse kısa devre!  

 

Eğer birden çok hoparlör çifti kullanmayı planlanıyor ya da hoparlörler 4 Ohm veya daha düşük değerli ise, amplifikatörün yükü taşıyabileceğinden emin olunmalıdır. Bazen hoparlörlere seri veya seri/paralel bağlantı gereken minimum empedansı sağlayacaktır. Tüm çoklu hoparlör yüklerinde etkileşim nedeniyle performansta bir miktar düşme olabilir, bu nedenle en iyi sonuçlar için tüm hoparlörler aynı olmalıdır.  

Empedans frekans ile değiştiğinden, hoparlörün kısıtlı bir frekansı üzerinde nominal empedans gerçek empedans ile aynıdır. Gerçek empedans hakkında daha iyi bir bilgi vermek için bazen hoparlör spesifikasyonlarının beraberinde bir empedans-frekans grafiği de verilir. Empedans ne kadar düşükse hoparlör o kadar daha fazla güç çekecektir, ancak empedansın frekans ile değiştiği gerçeği frekans tepkisinin eşit olmayacağı anlamına gelmez. Bunun nedeni sürücülerin verimliliği de frekans ile birlikte değişmesi ve ilişik rezonansın geçiş ağı ile kombinasyonunun değişiklikleri telafi ediyor olmasıdır ki bunu tipik empedans eğrileri göstermektedir.  

Sönümleme faktörü  

Hoparlörün empedansı “sönümleme faktörü” üzerinde de etkili olacaktır. Bu ise hoparlörün empedansının amplifikatörün çıkış empedansına oranı olarak tanımlanır. Bu nedenle eğer hoparlör empedansı 9 Ohm ise amplifikatörün çıkış empedansı 0.05 Ohm olur, bu durumda sönümleme faktörü  8 / 0.05 = 160 olur. Yüksek sönümleme faktörleri genelde bas tepkisinin iyi olarak tanımlanacağı “sıkı” anlamına gelir. (Bu arada düşük sönümleme faktörü ise basın zayıf ses vermesine neden olacaktır.) Sıkı veya gevşek bas bir tercih meselesidir; bunun diğerinden daha iyi olması gerekmez.  

Lambalı amplifikatörlerde genelde katı durumla karşılaştırıldığında düşük sönümleme faktörü bulunur. (Örneğin 10 ve bu tüp amplifikatörlerin tipik olarak düşük bas tepkisine katkı yapar.) Lambalı amplifikatörler genel olarak “sıcaklık” veya “gevşeklik” açısından tarif edilir. Her halükarda amplifikatör için spesifikasyon belgesinde bazen sönümleme faktörü de bulunur. Bu nedenle eğer düşük empedanslı bir hoparlör seçerseniz ve “sıkı” bas ses sevilmesi durumunda amplifikatör üzerinde daha yüksek bir sönümlüme faktörü gerebilir. Hoparlör empedansının 8 Ohm’dan 4 Ohm’a düşürülmesi ise herhangi bir amplifikatör için sönümleme faktörünü %50 oranında düşürecektir.  



Distorsiyon spesifikasyonları  

Hoparlör sistemlerinde distorsiyona pek çok farklı faktörler neden olabilir, konu oldukça  karmaşık olup, tamamen açıklanması zordur. Genelde T.H.D. veya “toplam harmonik distorsiyon” olarak belirtilen harmonik distorsiyon yaygın bir spesifikasyon iken, inter-modülasyon distorsiyonu (genelde I.M. olarak belirtilir) nadiren özellik olarak verilir. Örneğin düşük dinleme düzeylerindeki düşük doğrusallık gibi pek çok diğer faktör “distorsiyon” olarak düşünülebilir fakat bu şekilde çok az madde spesifikasyon belgelerinde nadiren belirtilir. Sıkı distorsiyon spesifikasyonlarına yer verilmemiş olması ise üreticinin hatası değildir, zira pek çok ince distorsiyonu alıcı tarafından anlamlı bir şekilde yorumlanabilecek, diğer üreticilerce kabul edilebilen ve diğer test durumlarında tekrar edilebilecek tarzda nasıl ölçüleceğine karar vermek gerçekten çok zordur.  

İntermodülasyon distorsiyonunun ölçümü güç amplifikatör spesifikasyonu için basit bir görev olsa da hoparlörler için zordur. İntermodülasyon genellikle “doppler etkisinden” kaynaklanır. Aynı anda yüksek ve düşük frekans üreten bir hoparlör istenmeyen “yan bantlar” ortaya çıkaracaktır (Giriş sinyalinde olmayan ve kulağa müzikal olarak gelmeyen yeni frekanslar). Bir amplifikatördeki intermodülasyon pek çok frekansta belirtilebilir.  

Eğer iki yollu bir hoparlör 70Hz ve 7kHz’de intermodülasyon için ölçülürse, bu frekansların iki farklı sürücü için üretilmesi olasılığı vardır. (Alçak frekans hoparlörü tarafından 70Hz ve tiz hoparlör tarafından 7kHz) Bu nedenle intermodülasyon mümkün değildir. Eğer aynı hoparlör her ikisi de alçak frekanslı hoparlöre beslenen 40Hz ve 300Hz’de ölçülseydi ciddi oranda intermodülasyon meydana gelebilir ve işitilebilir şekilde bozulma meydana gelebilir. Bu nedenle eğer bir hoparlör üzerinde bir intermodülasyon oranı varsa, bu anlamlı olabilir de olmayabilir de...

Harmonik distorsiyon hoparlöre fazla yüklenilmesinin (çok fazla güç), hoparlör konilerinin “dalgalanmasının” bir sonucu olabilir. Harmonik distorsiyon spesifikasyonu faydalıdır, zira çeşitli spesifikasyon belgeleri üzerinde anlamlı bir şekilde karşılaştırılabilir. Faz distorsiyonundan çok sıkça bahsedilir ve nadiren tanımlanır. İki sürücüye göre dinleme mesafesindeki farklılıklar, geçiş ağlarında faz kaymaları veya diğer faktörlerin neden olduğu kısmi sinyal iptali olabilir. Bazı otoriteler “mutlak” faz farklılıklarını duyabildiğimizi ileri sürmektedir, fakat çoğu kişiler bu tür şeyleri bir temel ile ilgili “faz dışı” bir harmonik, frekans spektrumunun bir kısmında ciddi bir gaz kayması veya bir “fuzzy” orta aralık olarak duyabildiğimize inanır. Gerçek ne olursa olsun, faz distorsiyonu anlamlı olarak belirtilmesi olasılığı olmayan diğer bir özelliktir.  

Bir sonraki aya dek müzik dolu güzel günler dileğiyle...

BENZER HABERLER

    YORUMLAR


    Akçaağaç Sok. Görhan Apt. No: 1/1 Acıbadem Üsküdar / İSTANBUL | T: 0216 325 27 13 | F: 0216 326 39 20
    sohbet hatları mersin escort beylikdüzü escort ataköy escort mersin escort canlı bahis dert köşesi sohbet numaraları canlı bahis mersin escort tesettur kap kadıköy escort pendik escort bostancı escort kartal escort kartal escort eryaman escort instagram takipçi hilesi instagram takipçi hilesi instagram takipçi hilesi instagram takipçi hilesi telefon no sorgulama Müzik indir free instagram followers istanbul escort sisli escort istanbul escort www.halkaliescortbayanlari.com Youjizz alanya escort kızılay escort şirinevler escort ankara temizlik astropay astropay bozum sohbet mersin escort instagram begeni hilesi instagram takipci hilesi instagram takipçi hilesi