Konser-Opera

Uçarsu'nun eserinin dünya prömiyerinin ardından zihnimde kalanlar

10.03.2017


Paylaş:

Piyanist ve Açık Radyo programcısı Hande Akkan, 9 Mart Perşembe akşamı Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı'nda dünya prömiyeri yapılan besteci Hasan Uçarsu'nun viyola ve piyano için konçertosunu hakkındaki izlenimlerini Andante için yazıya döktü.

Hasan Uçarsu’nun Viyola ve Piyano için İkili Konçerto’su “Bir Aşk Destanı”nın prömiyerini, aylardır heyecanla bekliyordum. Doğrusu, bir eleştirmenin ya da müzisyenin ilk kez dinlediği bir müzik üzerine, genel hatlar dışında kritik yazabileceğini düşünmüyorum lâkin, gecenin ardından zihnimde kalanları, az - öz paylaşmak istiyorum.

Uçarsu, 20 yıl kadar önce Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi’nde kompozisyon hocam oldu. Mütevazı duruşu, coşkulu, sevecen karakteri ve öğrencisini motive eden destekleyici yaklaşımlarıyla okulun en sevilen öğretmenleri arasındaydı. Derslerde, eleştirirken bile yücelten, öğrencisine karşı saygılı duruşundan taviz vermeyen, kompozisyonunuza dair kritikleriyle zihin açan bir hoca olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim. Uçarsu’nun orkestralama gücüne hep hayran oldum. Bu becerisinin gelişiminde elbette A. A. Saygun’un öğrencisi olmasının payı büyük. Ancak, müzikal sezgi ve anlayışının, çağdaşlarından farklı olduğu da bir muhakkak.

Konser başlamadan önce epeyi tedirgindim. Uçarsu’nun müziğini ya sevmezsem, ya beğenmezsem... Hayranlık duyduğunuz kişinin işini beğenmeme ihtimalinden korkabiliyormuşsunuz. Bu duygu, benim için yeni bir keşif oldu. Endişelerim, eserin ilk notalarından itibaren dağıldı ve müziğin gizemine kendimi bıraktım. Bu önemli, zira yeni duyduğunuz bir müziğin içine girebilmek çoğunlukla zaman alır.

Başlangıçtaki, arp-viyola ve piyano birlikteliği, viyolanın melodik çizgisi, piyanonun homojen yapıya desteği, orkestra enstrümanlarının kendilerini hissettirmeden teker teker katılımındaki zarafet, arpsever Uçarsu’nun yine ustalıkla kullandığı ve arpiste solist gibi hissettiren yapı, sizi hızlıca partisyonun içine çeker nitelikteydi.

İlk bölüm, karamsar bir anlatımla “Öndeyiş”, ikinci bölüm “Destan” ise uzun soluklu yapısıyla, özel bir dünya yaratma çabası sergileyen bir deyiş olarak ele alınmış. Uçarsu, konçertoya dair program notlarında, viyola ve piyanonun; bir kadın ve bir erkeği temsil ettiğini, sanki iki insanın ilişkisini çağrıştıran inişleri, çıkışları, birliktelikleri ve farklılıkları çağrıştırdığını; orkestranın ise, toplumsal zemini temsil ettiğini vurgulamış.

Viyola ve Piyano için İkili Konçerto, bana daha çok viyola ve piyanonun kendini biraz daha duyurduğu bir senfoni dinliyormuşum hissi verdi. Orkestral çizgi ve solistlerle olan bütünlük o kadar dengeliydi ki, canlı izliyor olmasam, solistlerin kadansına kadar senfoni dinlediğime emin olabilirdim. Bu noktada aklımdaki bir soruya, Uçarsu’nun solist olarak niye keman değil de viyola seçtiğine dair bir tez geliştirdim. Sanırım keman, ses rengi ve genişliği açısından viyolaya oranla daha ön planda kalacaktı ve dengeleri bozacaktı.

Müzik, 2. Bölüm'ün ortasından finale kadar olan süreçte, viyolanın melodik naif çizgisini, tutkulu teknik pasajlara, piyanonun tamamlayıcı karakterini, ikinci bir orkestra gücünde kullanımına ve orkestrayı da, vurmalılar ve bakır sazlarla birlikte ateşli bir anlatıma taşıdı.

Uçarsu’nun eserinde genç bestecilerin dikkate alması gerektiğini ve önemli olduğunu düşündüğüm bir husus keşfettim. Yüzyıl müziğinin aksine, melodik-tonal, zaman zaman modal-makamsal, eserin sonuna doğru da Anadolu'nun halk müziğini duyuran yapı ve ilişkiler o kadar güçlü ve romantikti ki, sanki melodik çizgilerden korkmayın dermişçesine beste yapılabileceğini hatırlatır nitelikteydi.

Son olarak; solistler viyola sanatçısı Naoko Shimizu ve piyanist Özgür Aydın’ın uyumu, Uçarsu’nun betimlemek istediği “Ferhat ile Şirin”, “Romeo ve Juliet” gibi bir ilişkiye, özetle eserin iç dünyasına, kusursuz katkı sağlar bütünlükteydi. Şef Gürer Aykal yönetimindeki İstanbul Borusan Filarmoni Orkestrası da, başarılı performasıyla, bir kez daha dinleyicilerin takdirini haketti.

BENZER HABERLER

    YORUMLAR


    Akçaağaç Sok. Görhan Apt. No: 1/1 Acıbadem Üsküdar / İSTANBUL | T: 0216 325 27 13 | F: 0216 326 39 20