Yeni Kayıtlar

Piyanonun unutulan değeri İdil Biret sayesinde gün yüzüne çıktı

04.05.2017


Paylaş:

Bugün Andante’ye ulaşan kargo paketinin içinden çıkan bir kayıt seti beni önce büyük bir şaşkınlığa, arkasından da yine aynı ölçüde mutluluğa sürükledi. Şaşırmıştım çünkü IBA yani Idil Biret Arşivi etiketi taşıyan bu 5 CD’lik kayıt setinin kapağında beklediğimin aksine İdil Biret’in değil, bir başka kadın piyanistin fotoğrafı yer alıyordu. Bu eski siyah beyaz fotoğrafın üzerine atılan kırmızı bantta ise yine alışık olmadığım bir başlık vardı: ‘Turkish Artists Edition’ yani ‘Türk Sanatçıları Edisyonu’. Algım hemen ardından beni bandın altında ve piyanistin sağında yer alan isme yöneltti: Tomris Öziş. İsmini duyduğum ama yaşayıp yaşamadığını dahi bilmediğim piyanist Tomris Öziş...
 
1935 doğumlu sanatçımız önce İzmir’de ve daha sonra Almanya’nın Münih kentinde gördüğü eğitimin ardından başladığı konser kariyerini maalesef 1982 yılında geçirdiği bir rahatsızlık yüzünden sonlandırmıştı. İdil Biret Tomris Öziş’i yıllar önce dinlediği bir İstanbul Radyosu kaydı sayesinde tanıyıp yorumuna hayran kalmış. Birkaç yıl sonra da hem kendisi hem de eşi Ünal Öziş (Leyla Gencer üzerine bir kitabı vardır) ile tanışmış. İdil Biret, aşağıya aldığım sunusunda da anlattığı gibi, Tomris Hanım’ın bugün elimizde tutabildiğimiz kayıtlarını o yıllarda çok dinlemek ister ama bu isteğine bir türlü olumlu karşılık alamazmış. Nihayet eşi Ünal Bey’i ikna edebilip Tomris Hanım’ın Mendelssohn kaydını dinleyebilmiş ve adeta çarpılmış. Bu ilginç öykünün geri kalanı İdil Biret’in aşağıdaki satırlarında...
 
IBA’nın ‘Turkish Artists Edition’ etiketiyle yayınladığı 5 CD’den oluşan kutu, Tomris Öziş’in 1966-79 yılları arasında Detroit, İzmir, Ankara ve İstanbul’da verdiği konserlerin kayıtlarından oluşuyor. Kayıtlar, Brüksel ve Ankara’da temizlenerek dijital konuma getirilmiş. İdil Biret bir döneme ışık tutan bu kayıtları ve Tomris Öziş’in taşıdığı önemi şu sözlerle anlatıyor: ‘Bence konser kayıtları icranın hakiki yüzünü gösterdiği için çok daha anlamlıdır. Tomris Hanım’ın icralarındaki derin müzikaliteyi, pırıl pırıl bir teknikle birleştiren, hayal gücü dolu (örneğin Liszt’in Macar Rapsodisi’nde olduğu gibi) cesur icralara nadir rastlanır.’

İdil Biret’in 1950’li yıllardan bu yana yaptığı kayıtları bir çatı altında toplayan IBA, sanatçımızın tüm çalışmalarının arkasındaki görünmez kahraman olan eşi Şefik Büyükyüksel’in çabalarıyla vücuda gelen bir marka. Tomris Öziş’in 5 CD’lik seti ise IBA’nın ‘Türk Sanatçıları Edisyonu’ adlı yeni serisinin ilk kaydı olma özelliğini taşıyor.
 
Bu gece başka hiçbir şey dinlemeyip bu kayıtlar arasında gezindim durdum. İdil Biret sayesinde Tomris Öziş artık belleklerimizde gitgide soluklaşan bir anı olarak değil, kulaklarımızda hoş bir sada olarak kalacak. Çağımızın en büyük piyanistlerinden birinin, meslektaşı da olan bir yurttaşını unutulmaktan kurtarmak için sarf ettiği bu yoğun çaba beni duygulandırdı ve İdil Biret’in karşısında bir kez daha saygıyla eğildim...  

IBA'nın Tomris Öziş albümünü www.mikropgramofon.com sitesi ve diğer müzik mağazalarından edinmeniz mümkün.

 
 
 
İdil Biret Tomris Öziş’i anlatıyor:
 
Yıllar önce, Richard Strauss’un nisbeten az çalınan, piyano ve orkestra için yazdığı Burleske isimli eserini İstanbul Radyosunda dinlemiştim. Bu güzel icranın Tomris Öziş adında daha henüz tanımadığım bir piyanistimiz tarafından Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası refakatinde gerçekleştirilmesi beni mutlu etmişti. Birkaç yıl sonra Tomris hanım ve eşi kıymetli Prof. Ünal Öziş ile tanışacak, çok sevip saydığımız dostlar kazanacaktık. Tomris hanım arka arkaya geçirdiği birçok rahatsızlıktan dolayı, dostlarının ısrarlarına rağmen, konser hayatından uzaklaşmıştı. Kayıtlarının olduğunu biliyor, çok da dinlemek istiyordum. Ancak Tomris hanımı bir türlü razı edemiyordum. Nihayet bir gün eşi bu tabuyu yıkmış ve bana Mendelssohn’un Variations Sérieuses eserinin Amerika’da konserde alınan bir kaydını dinletmişti. Bu hakikaten her bakımdan mükemmel bir icraydı. Çok etkilenmiştim.
 
Ünal beyden daha birçok kaydın mevcut olduğunu öğrenince, Tomris hanımın şiddetli itirazlarına rağmen, hepsini duymak istedim. Kayıtları dinledikçe şaşkınlığım giderek artıyordu; bu kadar önemli bir piyanist neden daha fazla tanınmıyordu? Son derece köklü bir eğitim alan Tomris Öziş, Rosl Schmidt’in Münih Konservatuvarında öğrencisi olmuştu. Rosl Schmidt Almanya’nın yetiştirdiği çok iyi piyanistlerden biriydi. 1938’de Brüksel’de Reine Elizabeth yarışmasında finale kalıp derece elde etmişti. O yıl olağanüstü kaliteli yarışmacılarla jüri üyelerini bir araya getirmişti: 1ci Emil Gilels, 2ci Moura Lympany, 3. Yakov Flier, 8ci Arturo Benedetti Michelangeli olmuştu. Adeta XXci asır piyano tarihinin bir tablosu gibi sıralamaydı. Jüride de Walter Gieseking, Artur Rubinstein gibi XXci asrın en önemli piyanistleri bulunuyordu.
 
Buradaki kayıtların hemen tümü canlı konser kayıtlarıdır. Bazen ses kalitesi çok tatmin edici olmayabilir. Ancak birkaç radyo kaydının dışında, Tomris Öziş’in vermiş olduğu konserlerde bulunan dinleyiciler tarafından bu kayıtların yapıldığını hatırlamak lâzım. 1950’lerden sonra stüdyo kayıtları revaçta oldu. Zira bu ortamda yapılan kayıtları düzeltmek mümkün oluyordu. Bence konser kayıtları icranın hakiki yüzünü gösterdiği için çok daha anlamlıdır. Tomris hanımın icralarındaki derin müzikaliteyi, pırıl pırıl bir teknikle birleştiren, hayal gücü dolu (örneğin Liszt’in Macar Rapsodisinde olduğu gibi) cesur icralara nadir rastlanır.

BENZER HABERLER

    YORUMLAR


    Akçaağaç Sok. Görhan Apt. No: 1/1 Acıbadem Üsküdar / İSTANBUL | T: 0216 325 27 13 | F: 0216 326 39 20
    sohbet hatları mersin escort beylikdüzü escort ataköy escort mersin escort canlı bahis dert köşesi sohbet numaraları canlı bahis mersin escort tesettur kap kadıköy escort pendik escort bostancı escort kartal escort kartal escort eryaman escort instagram takipçi hilesi instagram takipçi hilesi instagram takipçi hilesi instagram takipçi hilesi telefon no sorgulama Müzik indir free instagram followers hacklink istanbul escort sisli escort istanbul escort www.halkaliescortbayanlari.com Youjizz alanya escort kızılay escort şirinevler escort ankara temizlik