20.09.2022
Yeni sezona ekoloji krizi ve kaygılarından yola çıkan bir sergiyle başlayan, küratörlüğünü Billur Tansel’in yaptığı Mitler ve Hayaller sergisinin ilham kaynağı Félix Guattari’nin ekozofi ve autopoïese (kendini yenilemek) önerileridir. Sergi 1 Eylül 2022– 15 Ocak 2023 tarihleri arasında Elgiz Müzesi’nde izlenebilir.
Mitler ve Hayaller Sergisi Elgiz Müzesi’nde
Elgiz ailesinin tutkuyla bağlı oldukları koleksiyonlarını, bir sosyal sorumluluk duygusuyla toplumla paylaşmak amacıyla kurmuş oldukları Elgiz Müzesi kuruluşunun 21. yılında, günümüzde karşı karşıya olduğumuz evrensel bir sorun olan iklim krizi üzerinde bir sergi ve etkinlikler programı hazırladı.
Ekoloji kelimesinin kökeninin Yunanca’da ev/yaşanan yer demek olduğunu düşünecek olursak; ekoloji kavramının, insan ve doğanın birbiriyle ve etrafındakilerle kurduğu ilişkiler bütününü kapsadığını fark ederiz. Felix Guattari’ye göre: Ekoloji, heterojen gerçekliklerden oluşan ve doğadaki ekosistemleri inceleyen ve kesin sınırları olmayan bir bilim. Kesin sınırları olmamasının sebebi de biyosferdeki ekosistemler kadar toplumsal, kentsel, ailevi ekosistemleri de içine alabiliyor olmasından kaynaklanıyor.
Guattari ekoloji kavramının kendi içinde çok farklı duyarlılıkları beraberinde getirdiğini, ve dolayısıyla ideolojik bir boyut taşıdığını söyler. Bütün farklı duyarlılıklar arasında bir birliktelik ortaya koymaya çalışan düşünür; çevresel, toplumsal ve zihinsel olmak üzere üç tür ekolojiyi birleştiren ekozofi kavramını önerir.
Felix Guattari insan ve doğanın birbiriyle bağını ve birbiriyle çift yönlü ilişkisini araştırır ve ekozofi kavramı yoluyla aynı zamanda iklim sorunu gibi sorunları bir problematik olarak ortaya koyar. İklimde yaşanan beklenmedik değişiklikler, insanın yaşamak için kullandığı malzeme atıklarının ekolojik sisteme verdiği zararlar gibi konular üzerinde durur. Ve bu çerçevede kendini yaratım (autopoïese) sürecinin önemine dikkat çeker. Sosyal, zihinsel ve çevre ekolojisinin birlikte düşünülmesini öneren ekozofi kavramının mantığını sorgularken, bir yandan da etik ve estetiğin, sanat ve bilimin birbirine yakın olmasının önemini ortaya koyar. Sanat özellikle bakış açısına esneklik ve yaratıcılık katacağı için mühimdir. Bu üç tür ekoloji ancak ekozofinin estetik etiğinde birleşebilirse ve bu konuda kolektif bir algı yaratılabilir ve bir dayanışma biçimi geliştirilebilirse gerçek anlamda bir uyum söz konusu olur. Bu katmanlar toplumların etik ve prensip anlayışlarına, davranış biçimlerine kadar iner.
Buradan yola çıkarak yapılan seçki de farklı kültürlerden gelen sanatçıların bu konuları nasıl ele aldıkları ve ne önerilerde bulunduklarını araştırmayı hedefliyor. Ilk etapta ekozofi kavramından ve katmanlarından yola çıkarak, küratöre göre, sanatçıların çeşitli ifade biçimleriyle dile getirdiği; insan ve doğa ilişkisini, insanın davranış ve varoluş biçimini, toplumdaki yerini, içinde bulunduğu topluma ve dünyaya sorumluluklarını sorgulayan, çeşitli kaygıları ortaya koyan eserleri incelemek mümkün. Serginin ikinci bölümünde ise belki de farklı ve yeniden yapılandırıcı bir yaklaşımın mümkün olduğu önerisi vücut bulmaktadır.
Seçkide eserlerine yer verilen sanatçılar; Darren Almond, Tomur Atagök, Olivier Blanckart, Daniele Buetti, Fernando Canovas, Loris Cecchini, Burhan Doğançay, Oleg Dou, Günther Förg, Murat Germen, Piero Gilardi, Fausto Gilberti, Alev Gözonar, Dennis (Mehmet) Gün, Özlem Günyol, Paul Hodgson, Bengü Karaduman, Kurucu Koçanoğlu, Azade Köker, Büşra Kölmük, Barbara Kruger, Danielle Kwaaitaal, David LaChappelle, Aimée Zito Lema, Mateo Maté, Guillermo Mora, Ozan Oganer, Pieter Ombregt, Hakan Onur, Alex Prager, Antonio Riello, Thomas Struth, Hiroshi Sugito, Yaşam Şaşmazer, Hale Tenger, Steinunn Thorarinsdottìr, Aslı Torcu, David Tremlett, Deniz Üster, Joana Vasconcelos, Halil Vurucuoğlu, Johannes Wohnseifer, Xavier Veilhan, Pınar Yolaçan, Pan Yue, Veljko Zejak’dır.
Sergi, Elgiz Koleksiyonu’ndan bir seçki sunarken, eserlerin bazılarının daha eski dönemleri temsil etmesi nedeniyle, bir yandan da koleksiyonda yer alan sanatçılardan bazılarının son dönemde güncel söylemlerle ürettiği eserlere sanatçı katkıları olarak yer verilmesi ve kavramsal çerçeve kapsamında planlanan konuşmalar ve performanslar ile de serginin yaşayan, günümüze ışık tutan bir nitelik kazanması planlanıyor.
Sergide yeni eserleriyle yer almak üzere davet edilen sanatçılar: Nancy Atakan, Tomur Atagök, Gizem Candan, Murat Germen, Bengü Karaduman, Şevval Konyalı, Antonio Riello, Deniz Üster’dir.
Sergiye Dair Bilgi
5 Mart – 31 Temmuz 2022 tarihleri, Arkas Sanat Merkezi ve Elgiz Müzesi; iki iş insanının özel koleksiyonlarını, karşılıklı konuk ederek İzmir ve İstanbullu sanat izleyicileriyle buluşturmuştu. Sergiler, birbirini destekleyen nitelikte ekolojik hatırlatmalar yapan temalarla hazırlanmıştı. İzmir Arkas Sanat Merkezi’nde gördüğü yoğun ilgi üzerine, Elgiz Koleksiyonu’nda Mitler ve Hayaller sergisi 1 Eylül 2022 tarihinden itibaren İstanbul Elgiz Müzesi’ne göre tekrar kurgulanarak gösterime sunulmuştur.
www.elgizmuseum.org
