19.10.2025
Kanun icracısı Esra Berkman ve piyanist Gökçe Eryılmaz’ın üçüncü albümü Echoes of Kanun & Piano Kalan Müzik etiketiyle yayınlandı. Albüm, Esra Berkman ve piyanist Gökçe Eryılmaz’ın isteğiyle bestelenmiş olan kimi solo kanun veya piyano, kimi duo olmak üzere altı bestecinin toplam 11 eserini içeriyor.
Albümde besteci Meliha Doğuduyal’ın biri solo kanun diğeri duo için yazılmış toplam iki eseri, Eren Arın’ın Rounds of Chaos (Kaos Döngüleri) adlı eseri, Uğraş Durmuş’un biri solo piyano, ikisi duo için olmak üzere toplam üç eseri bulunuyor. Cumhuriyet dönemi ikinci kuşak bestecilerimizden Çetin Işıközlü’nun kanun virtüozu Ruhi Ayangil’e ithaf ettiği solo Kanun Serenatı ve Şefik Büyükyüksel’e ithaf ettiği solo Piyano Serenatı’nın yer aldığı albümde ayrıca İtalya’da yaşayan Brezilyalı besteci Marcus Siqueira’nın Dut Ağacı Boyunca adlı türküden esinlendiği aynı adlı eseri ve Enis Gümüş’ün hem duo hem üç bölümlü solo piyano eseri albüme değer katıyor.
17. Yılını idrak eden Kanun Piyano İkilisi 2008 yılında konserlerine Ermeni repertuvarından eserler icra ederek başladı. İkilinin ilk albümü olan Uyanış, piyanist Nazlı Işıldak ile 2013 yılında Sovyet-Ermeni besteci Haçatur Avetisyan’ın eserlerinden oluşmak üzere, Hasan Saltık’ın direktörlüğünde Kalan Müzik’ten 2013’te yayınlandı. İkinci albümü Lilian Tonella Tüzün piyanistliğinde 2021 yılında The New Music for Kanun and Piano adıyla beş çağdaş Türk bestecinin eserlerini içermek suretiyle yayınlandı. Kanun icracısı Esra Berkman ve piyanist Gökçe Eryılmaz’ın üçüncü albümü olan Echoes of Kanun & Piano ile birlikte kanun-piyano repertuvarına toplam iki saatlik özgün eser eklediler.
Besteci Meliha Doğuduyal’ın eseri Mirrors of Time’a ilişkin program notları:
Zamanın Aynalarında kolektif bilinç akışımıza bir göz atıyoruz. “Ben” yanılsamasının ötesini, bilinçaltımızı görüyoruz; sonsuzluğu... Sonsuzlukta ne geçmiş ne gelecek ne de şimdiki zaman mevcut, sadece içinde yaşamakta olduğumuz ve dış dünya ve farklı uyaranlarla etkileşim halinde bulunduğumuz “bir” kalıcı an var. İşte o “bir” an, kendil (öz) algımızın yeniden üretilebilirliğini vadeder. Görüntüler veya kavramlardan ziyade, yalnızca kendi içimizde doğrudan deneyimlediğimiz veya sezdiğimiz şeylerin gerçek olduğunu hissederiz. Orada zaman, bir aynalar salonundan başka bir şey değildir. Geçmiş olaylar, anılar ve geleceğe dair beklentiler, öngörüler “zamanın aynalarındaki” perspektiflerdir; şimdide kalan /var olan tek şey ise mevcudiyettir.
Yapıt, müzikte geçmişten gelen şeylerin, deneyimlerin veya özelliklerin bugün nasıl daha incelikli bir şekilde “kendimizin bir aynası” olabileceği sorusuna yeni açılımlar getirmek için “taze” çıkış noktaları sunar. Eşzamanlı bir bilinç akışı, komposizyonun tüm dokusuna nüfuz eder ve çalışmanın yapısını, bestecinin müzikal fikirlerini üzerine inşa ettiği sonsuzluk ve şimdicilik ile akışkan ve öznel zaman arasındaki diyalektik ilişkiler örüntüsü içinde şekillendirir. Geçmiş ve şimdi, yaratıcı zihin ve dış dünya arasındaki sınırlar bulanıklaşır. Ve zaman, ister öznel ister nesnel zamandan bahsediyor olalım, artık sadece insan zihninin bir kurgusudur.”
Albümdeki ikinci eser yine Doğuduyal’a ait solo kanun için Suzinak makamında bir Taksim’dir. Eserde müzik iki çizgide ilerler. İlki kanunun geleneksel bağlamına hem makamsallığı hem Taksim formunun bağımsızlığıyla vurgu yaparken, diğer çizgideki müzik; bu gelenekselliği neredeyse bozmaya çalışan yaramaz bir çocuk gibi ya da gelenekten gelen tanıdık melodik hattı sürekli bozmaya çalışan “bu çaldığın şeyler eskide kaldı” dercesine belki onunla dalga geçen bir arkadaş gibidir.
Uğraş Durmuş’un solo piyano için bestelediği Echoes of Memories, bestecinin çocukluk anılarına sinmiş kanun ezgilerini, genişletilmiş piyano teknikleri ile yeniden yorumluyor. Piyano tellerinin doğrudan çekilerek kanun tınılarının taklit edildiği eserde, geçmişten gelen ses imgeleri piyano tuşlarının yanı sıra telleriyle de mekânsal bir derinlik oluşturuyor.
Durmuş’un duo için bestelediği At the Golden Horn No.4 adlı eserinin özgün biçimi soprano ve piyano için olup Aşık Veysel’in “Giderim aklım başımdan şaşı ban, Yanarım aklın oduna düşü ben” sözleriyle örgülenmiştir. Eser, soprano partisini kanun ile çalmak suretiyle hayata geçirilmiştir bu albümde. Durmuş’un son duo eseri olan The Resonance of the Forgotten Childhood ise, bestecinin çocukluk yıllarından anılarının yansımaları gibidir.
Eren Arın’ın Rounds of Chaos isimli eseri, iki kanun motifi arasında, sıkışık, gergin bir düş gibi hissettiren kaotik bir döngüyü anlatırken; bu kaos içinde aralıklı olarak folklorik motiflere de yer veren biçimiyle fark ediliyor. Günümüz tekinsizliğine beklenmedik ataklarla tepkiselliğini ortaya koyan eser, kimi sakin kimi dehşetli panaromasıyla dinleyiciyi etkiliyor.
Cumhuriyet dönemi ikinci kuşak bestecilerimizden sayılan ve Türk Beşleri üyesi Ferid Alnar’ın da öğrencisi olan Çetin Işıközlü, hem hocasına bir selam addedilmesi uygun olan, hem Alnar ekolünün ilk takipçisi sayılabilecek kanun virtüozu Ruhi Ayangil’e ithafla, pek çok solo çalgı için ele aldığı Serenat’larına Kanun Serenatı’nı da eklemiştir. Işıközlü, Piyano Serenatı’nı ise Şefik Büyükyüksel’e atfetmiştir.
Bir Azeri ezgi olan Dut Ağacı Boyunca’dan esinli, aynı adlı duo eseri, İtalya’da yaşayan Brezilya asıllı besteci Marcus Siqueira tarafından bestelenmiştir.
Enis Gümüş’ün duo eseri Towards the Past, Slowing Down, Geçmişe doğru ağırlaşarak ise, bestecisi tarafından “hafıza ve hatırat üzerine bir müzikal deneme” olarak tanımlanıp “hafızanın parçalılığı ve insanın geçmiş üzerinden kendini tanımlama çabası” olarak betimleniyor.
Gümüş’ün gençlik yıllarında otobiyografik şiirlerinden hareketle kurgulayarak solo piyano için yazdığı üç bölümlük Üç Şiir - 1987 / 1988 / 1989, konuşma diline özgü ritmik yapıların ve akışkan modal geçişlerin ön plana çıktığı bir müzikal anlatım içeriyor. Besteci, piyanonun geleneksel sınırlarının ötesine taşan tını arayışlarıyla şiirlerin duygusal ve düşünsel alanını, müzikal zeminde genişletiyor.
1- Meliha Doğuduyal, Mirrors of Time (Kanun ve Piyano için)
2- Meliha Doğuduyal, Taksim in Makam Suzinak (Solo Kanun için)
3- Uğraş Durmuş, Echoes of Memories (Solo Piyano için)
4- Eren Arın, Rounds of Chaos (Kanun ve Piyano için)
5- Çetin Işıközlü, Serenat (Solo Kanun için)
6- Çetin Işıközlü, Serenat (Solo Piyano için)
7- Marcus Siqueira, Dut Ağacı Boyunca (Kanun ve Piyano için)
8- Enis Gümüş, Towards the Past, Slowing Down (Kanun ve Piyano için)
9- Enis Gümüş, Üç Şiir / I. 1987, II. 1988, III. 1989 (Solo Piyano için)
10- Uğraş Durmuş, At the Golden Horn No. 4 (Kanun ve Piyano için)
11- Uğraş Durmuş, The Resonance of the Forgotten Childhood (Kanun ve Piyano için)
Kayıt: Can Karadoğan, Eşref Berk Türkoğlu
Edit ve mix: Can Karadoğan
Fotoğraf: İlker Berkman
Kalan Müzik, 2025
