30.10.2026
Suna Kan (21 Ekim 1936, Adana - 11 Haziran 2023, Ankara), Türk keman virtüozudur. Harika Çocuk olarak yeteneği küçük yaşta tespit edilen sanatçı, Türkiye'nin en iyi keman sanatçılarından birisi olarak tanındı; uzun yıllar Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası'nda solist ve başkemancı olarak görev yaptı.
Suna Kan, 1970'li yılların başında orkestra şefi Gürer Aykal ve eşi Faruk Güvenç ile Ankara Oda Orkestrası'nın kuruluşunda yer aldı. Orkestra, yurt dışında yüzün üzerinde konser verdi; çeşitli plaklar yaptı. Sanatçı, 1977-1986 arasında Ankara Oda Orkestrası'nda başkemancı ve solist sanatçı olarak yer aldı. Geniş bir repertuvarı olan ünlü kemancı, Türk bestecilerinin keman için ürettikleri repertuvarın önde gelen yorumcularından birisidir. Necil Kazım Akses'in Keman Konçertosu'nun ilk çalınışını gerçekleştirmiştir, sık sık yorumladığı Ulvi Cemal Erkin'in Keman Konçertosu'nun en iyi yorumcularından biri kabul edilir; Ahmet Adnan Saygun'un Keman Konçertosu'nu da birçok kez icra etmiştir. Türk sanatına katkı ve hizmetlerinden ötürü 1971'de Devlet Sanatçısı unvanına layık görüldü. 1988'de diplomat Halit Güvener ile evlendi ve sefire olarak Macaristan’da bulundu. Sanatçı, 1996 yılında Sevda - Cenap And Müzik Vakfı Onur Altın Madalyası ile ödüllendirildi. 1997 yılında Müşerref Hekimoğlu'nun yazdığı Suna Kan: Öz Şarkısını Duyuran Keman adlı kitap Sevda - Cenap And Müzik Vakfı tarafından yayımlandı.
16 Ekim 2026 günü (Kan’ın doğum günü yakını) akşamı Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası Suna Kan anısına bir konser verdi. Orkestra şefliğini uzun yıllar Kan ile birlikte çalışmış, konserler vermiş yakın dostu Gürer Aykal yaptı. Konser başlamadan önce Aykal’la birlikte sahneye çıkan ikinci Cumhurbaşkanımız İsmet İnönü’nün kızı Özden Toker (d.1930) yaptığı konuşmada önce babasının klasik müzik ile tanışmasını anlattı. Suna Kan’ın çocukluğundan itibaren gösterdiği ve kendisinin de bizzat şahit olduğu başarılardan söz eden Toker, geceye anlam kattı.
Konserin ilk bölümünde, şef Gürer Aykal yönetiminde ve başkemancı Melodi Kalaycıoğlu ile CSO’nun yaylı çalgılar bölümü, ilk önce İtalyan besteci ve müzikolog Ottorino Respighi’nin Antik Aryalar ve Danslar eserini seslendirdi. Asılları 16. ve 17. yüzyıl Rönesans ile Barok dönemlerine ait lavta parçalarından serbestçe uyarlanan üç orkestra süitinden oluşan bu ünlü setin yaylı çalgıların yer aldığı üçüncü süitini pek de kıymetli bir şekilde yorumladılar.
Konserin iki kemancı solisti bulunmaktaydı. Prof. Dr. Pelin Halkacı Akın, Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, İstanbul Devlet Konservatuvarı, Müzik Bölümü, Yaylı Çalgılar Anasanat Dalı’nda öğretim üyesi. Türkiye’nin Klasik Müzik Dergisi Andante’nin düzenlediği Donizetti Klasik Müzik Ödülleri, 2012’de “Yılın Klasik Müzik Albümü” ödülünün de sahibi olan Halkacı Akın, Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası’nın başkemancısı. Özgecan Günöz ise İstanbul Devlet Senfoni Orkestrası’nın başkemancısı görevini sürdürüyor. Günöz, yaklaşık 10 yıldır yurt içi ve yurt dışında konserler veren Bosphorus Trio’nun üyeleri arasında da yer alıyor. Toplulukla birlikte birçok Türk bestecisinin eserlerinin ilk seslendirmelerini ve ilk kayıtlarını gerçekleştiren sanatçının, Naxos etiketiyle yayımlanan Turkish Piano Trios, Lila Müzik’ten çıkan Piyanolu Üçlüler ve A.K Müzik etiketiyle yayımlanan D’Light adlı albümlerde imzası bulunuyor. Her iki sanatçımız da yurt içi ve yurt dışında pek çok konsere katılmış, ödül kazanmış solistlerimizdenler. Suna Kan gibi bir keman virtüozunun anıldığı bu konserde yer almaları da çok anlamlı olmuş.
Re minör İki Keman Konçertosu, BWV 1043, Geç Barok Dönemi’ne ait bir keman konçertosudur ve J. S. Bach tarafından yaklaşık 1730 civarında bestelemiştir. Bestecinin başarılı eserlerinden biridir. Konçerto, eser boyunca kemanlar arasında ince ama ifade dolu bir ilişkiyle karakterize edilir. İki solistin yanı sıra, konçerto yaylılar, solo keman ve basso continuo için de yazılmıştır. Bu parçanın müzikal yapısı fugal taklit ve bolca kontrpuan kullanır. Konçerto üç bölümden oluşuyor;
i. Vivace
ii. Largo ma non tanto
iii. Allegro
Eserde iki keman birbirine karşı değil, her ikisi birlikte tüm orkestra karşı çalıyor. Her iki solist de gereken uzmanlık, hassasiyet ve birbirlerine olan uyumları ile çok kaliteli bir yoruma imza attılar.
Konserin ikinci bölümünde W. A. Mozart’ın iki eseri icra edildi. Mozart'ın KV 136, 137 ve 138 numaralı üç Divertimento'yu da Milano'da ya da İtalya gezisinden döndükten sonra bestelediği sanılıyor. Bir kuartet biçiminde dört sesli yazıldıkları için ilk kuartetleri gibi unutulan bu eserler, Salzburg Senfonileri adıyla da anılır. Alışılmış divertimento'lar gibi iki menueti içermeyen, ancak o çağın divertimento (eğlence) müziklerinin güzel örneklerinden biri olan KV 138 sayılı eser, İtalyan tarzındaki zarif melodileriyle işlenmesine karşın yine de genç Mozart'ın damgasını taşır. Bölümler;
i. Allegro,
ii. Andante,
iii. Presto
Do Majör 34 numaralı Senfoni, K. 338, Wolfgang Amadeus Mozart tarafından 1780 yılında yazılmış. Çoğu senfoni dört bölümden oluşmasına rağmen, bu senfonide sadece üç bölüm vardır ve bu Erken Klasik Dönem’de hâlâ yaygındı. Senfoni, Avusturya C Majör senfonik yazılarına özgü olan “şenlikli senfoni” veya “trompet senfonisi”ne özgü fanfarlar ve süslemeleri içerir. Bölümler;
i. Allegro vivace
ii. Andante di molto (più tosto Allegretto)
iii. Allegro vivace
Orkestra her iki eseri de nitelikli biçimde icra etti ve dinleyenlere güzel müzikal duygular yaşattı.
Konser sonrası yaptığımız görüşmede Aykal, bu konser programının Suna Kan’ın sevdiği eserler arasından seçildiğini ifade etti. Daha önce pek çok konserlerini izlediğim/dinlediğim ikilinin performansları için teşekkür etme fırsatını bulduğum konuşmamızda Aykal duygulu anlar yaşadı. Pelin Halkacı Akın da Bach’ın ikili konçertosunun kendi en beğendiği konçertolar arasında yer aldığını ifade etti. Suna Kan’ı minnet ve özlemle anmamıza vesile olanlara teşekkürlerimizi sunarız.
Doç. Dr. Latif Onur Uğur
