05.11.2026
1996 yılında T.C. Kültür Bakanlığı Keman Solist Sanatçısı ünvanı alan keman sanatçımız Tuncay Yılmaz ile keyifli bir söyleşi yaptık.
Söyleşimize müzikle tanışma hikâyenizle başlamak isteriz. Müzikle ve kemanla ilk tanışmanız nasıl oldu?
Ailemin ilk müzikçisi olarak bu yolculukta bana eşlik eden en değerli şey müziğe olan sevgimdi… Yetenek elbette önemli, ancak sahip olduğunuz maden çalışkanlıkla ve işçilikle yoğrulmadıkça biyolojik kolaylıklarınız boşa gider. Kemanımı ilk günden beri aşkla sevdim. Müziğe olan inanç ve hürmetim sonsuz. Sanırım hırstan oldukça uzakta bir tutkuya sahip olduğum için bugün hâlâ müziği çok seviyorum.. Misyonum bir vazife olmadı hiç, çünkü zamanla yaşayarak kazandığım konser kemancılığım, gönülden kucaklıdığım yaşam şeklim… Çocukluğumda doğduğum kent İzmir’de kemanımla tanışmak yepyeni ve müthiş bir heyecandı. Kısa zamanda konservatuvarın sivrilen öğrencilerinden biri olmuştum. Daha sonra Ankara ve Almanya konservatuvarlarında yıllarca süren yoğun öğrenim ve eğitimim sonrasında mesleğim ve hayat biçimim şekillendi.
André Gertler keman ekolünün günümüzdeki temsilcilerindensiniz. Hem temsil ettiğiniz ekolden hem de Nicolai, Eralp, Marschner ve Epstein gibi hocalarınızın müziğinize olan etkisinden bahsedebilir misiniz?
Hocalarımın her biri ciddi pedagoglardı. Candan Nicolai, Ankara’da Belçika asıllı öğretmen Hingy’nin öğrencisi olup, başlangıçtaki bir çocuğa bu işi sevdirmek, özendirmek ve çalışkanlığın önemini motive edebilen, teknik egzersiz ve gamlara önem veren, çok tatlı ve harika bir eğitimciydi. Büyük bir şanstı Candan Hoca… Engin Eralp ise muhteşem bilgisi ve titizliğle, her notanın müzikal değerini ve teknik etütleri felsefesiyle anlatabilen ciddi bir eğitimci ve iyi birkemancıydı. Brüksel Kraliyet Konservatuvarı’nda Gertler ile çalışmış ve idealist ruhta ve marjinal bir hocaydı. Kıymetli hocamın bende çok emeği vardır. Konservatuvar öğrencileri Bruch çalışırken, ben hocamla Hindemith konçertosu Türkiye prömiyerine hazırlanıyordum… Wolfgang Marschner, ünlü ve klasik bir Alman konser kemancısıydı. Sahne psikolojisini iyi tanıyor ve ona göre teknik önerileri oluyordu. Güler yüzlüydü. Bir eseri hızlı okumak, öğrenmek ve icraederek ortaya çıkartmak konularında da farklı bir ruh hâli ve çalışma yöntemine sahipti. Joshua Epstein ise Arthur Grumiaux ve Andre Gertler öğrencisiydi. Büyük bir virtüoz olup, bir gecede Paganini’nin 24 kaprisini çalabilen müthiş bir kemancıydı. Çok detaycı bir hocaydı. Bir eseri onunla ilk kez çalışırken bir kaç ölçüde saatlerce durabiliyordu. Hiç bir notayı atlamazdı. Sabırlı olmak ve çok çalışmak gerekiyordu onun beklentilerini gerçekleştirmek için. Onunla ortaya çıkardığımız konçertalar ve keman sonatlarının her biri repertuvarımın mihenk taşları oldular. Andre Gertler, bir Hubay öğrencisidir. Béla Bartók’la olan dostlukları bestecinin eserlerini yakından tanımasını sağlamış. 20. yüzyıl bestecilerini oldukça önemseyen sanatçı, çağdaş bir yorumcu ve yenilikçiydi. Geçen yüzyılın büyük pedagoglarından Gertler’in torun öğrencisi olmakla elbette büyük onur duyuyorum. Hocalarımın her biri benim ikonlarım oldular. Kendimi şanslı hissediyorum…
Tuncay Yılmaz
Repertuvarınızda Bartók, Brahms, Beethoven, Berg, Erkin, Mendelssohn, Bruch, Wieniawski ve Mozart gibi bestecilerin konçertoları ve birçok keman/piyano sonatları bulunuyor. Sahnede icra etmekten en keyif aldığınız besteci ve eserini öğrenebilir miyiz?
Wolfgang Amadeus Mozart’ı seviyorum. Béla Bartók da en sevdiğim deha bestecilerden biri. Her ikisinin de keman konçertoları favorilerim oldular. Elbette Beethoven konçertosunun yüreğimdeki yeri kutsal ve özel…
Tuncay Yılmaz nasıl bir çalışma disiplinine sahip?
Çok bireysel bir şeydir disiplin konusu… Herkesin kendi disiplini var. Kimisi sabah çalışır, kimiyse öğleden sonra veya akşam. Ben bireysel çalışmalarıma öğleye doğru başlamayı ve akşam olmadan provamı sonlandırmayı tercih ederim. Akşam saatlerinde klasik müzik genelde dinleyemem ancak sıklıkla caz dinlerim. Öğrencilik yıllarımda beş saat keman çalışırdım. Şimdi sürekli uzun çalışmam gerekmiyor ancak konser dönemlerimde açıkçası 3-4 saat çalışıyorum. Prova ve günlük çalışmalarım öncesinde, gevşeme egzersizlerimi yapma alışkanlığıma önem veririm. Konser günlerimde az ve hafif yemek yerim. Yürüyüşler yapmak (çoğu zaman köpeklerimle), düzenli yüzmek bana iyi gelen hafif sporlar.
Tuncay Yılmaz
Kariyerinizin dönüm noktası olarak gördüğünüz en önemli ödül veya konser sizce hangisi?
Elbette daha sonra daha büyüklerini yaşamış olsam da ilk konserimin heyecanı ve tadı hep başka kaldı. 20 yaşımda CSO eşliğinde Hindemith konçertosu, 1987 yılı Türkiye prömiyeri, Ankara… O günden beri sahnedeyim. Karmaşık da olsakısaca: 21 yaşımda, İsviçre’de Vadim Repin’in birinci olduğu Varga Yarışması’nda finalist oldum. Almanya’da solistlik diplomalarım, “Devlet Solisti” ünvanıyla İzmir’de Strugala ile Bartok 2 ve Tabashnik ile Beethoven konçertoları, Ankara Festivali açılış konserlerinde iki konçerto (Erkin, Beethoven), çellist Rivinius ile İstanbul’da Brahms ikili konçertosu, New York Carnegie-Weill Hall ve Monaco-Salle Garnier resitalleri, NewYork’ta ilk albüm kaydı, piyanist Robert Markham ile (Elgar ve Franck sonatları), İDSO eşliğinde Erkin konçertosu, Rudin yönetimindeki Moskova Viva Orkestrası eşliğinde İstanbul ve Moskova konserleri, Arkas Trio adı altında Rivinius ve Elivar ile 12 yıl süren trio çalışmaları ve konserleri ve ilgili iki albüm çalışması, bir İzmir Uluslararası Festivali açılış resitali ve yine CSO eşliğindeki Atatürk anısına bir Mozart konseri aklıma ilk gelenler…
Tuncay Yılmaz
Her sanatçının kalbinde yer eden paha biçilmez bir anısı vardır. Sizin için en unutulmaz anıyı okuyucularımızla paylaşabilir misiniz?
İyi mi kötü mü bilmem ama insanın sanat kariyeri ve yolculuğunda unutamayacağı muhteşem ve olumlu anı ve anların yanında, unutamadığı düş kırıklıkları da vardır. Çocukluk idollerimden ve itibarlı bir sanatçının tarz ve yaklaşım şeklinin, sevgi dolu ve kariyerinin başında çok genç yaştaki bir sanatçıyı belki de istemeden üzmesini, “o dönemde” anlamakta ve affetmekte zorlandığımı itiraf edebilirim. Sanırım, ebeveyn olmayan bazı kişiler, çocuğu yaşında da olsa genç bir yeteneği doğru değerlendiremeyebiliyorlar. İstemiş olsanız da, genç bir sanatçı için böyle komplike dostluk ilişkilerini maalesef imkânsız ve hatta tehlikeli buluyorum. Ancak bugün, devam eden özellikli yolculuğuma kattığı eşsiz değerdeki tecrübeyi değerlendirebiliyorum ve kendisini içtenliğim ve saygıyla anıyorum.
Bir sanatçı olarak, dinleyiciyle kurduğunuz o görünmez güçlü bağın sizce felsefi temeli nedir?
Duygu ve öz güven. Müzik ve kemanıma olan öz sevgim. Çalışmama olan inancım. Müziğe ihanet etmeyeceğime olan yatırım ve güvenim. Müziğe, besteciye, kendime ve değerli dinleyiciye olan hürmetim!
Bülent Eczacıbaşı, Tuncay Yılmaz, Gustav Rivinius, Lucien Arkas, Emre Elivar (soldan sağa)
Tüm tecrübeleriniz dâhilinde, iyi bir keman sanatçısı olmak için gençlere ne gibi tavsiyelerde bulunursunuz?
Kendileri gibi olmaları ve içlerinden geleni yansıtmalarını, önce doğallığı önemsemelerini tavsiye ederim. Çünkü doğa, her şeyin en büyük hocasıdır ve çok nettir. Değerli olmak, sadece iyi bir keman sanatçısı veya solist olmak değildir. Orkestra içinde bir Brahms senfonisinde yer almak da büyük bir onur ve mutluluktur. Herkes kendisidir. Başkası olamazsınız. Heifetz kendisidir. Sizin de “özgün olanı ve kendi en iyinizi” üretkenliğiniz, çalışkanlığınız ve en başta içtenliğinizle ortaya çıkarabiliyor olmanız yeterlidir, çünkü kendini aşmak en büyük başarıdır.
