MAKALE

Bir ülke bestecisine nasıl sahip çıkar?

29.03.2020


Paylaş:

Polonya'da besteci Krzysztof Penderecki'nin 80. yaş kutlamaları, devletin sahne sanatları kurumlarını kapatmayı düşündüğü bir ülkeden gelen bizler için gerçeküstüydü.
 

Bir ülkenin yaşayan en büyük bestecisinin 80. yaşı nasıl kutlanır? Böyle büyük bir besteciye sahip olmaktan duyulan hisler, ona ve tüm dünyaya nasıl anlatılır? Tüm bunları, Krzysztof (Kışiştof okunuyor) Penderecki’nin 80 yaşı onuruna Varşova’da düzenlenen festivalde, içimizde gıpta ve takdir duygularıyla yaşadık. Aslında her şey bir bütünün parçası. Bağrından Chopin’i çıkaran, onun anısına dünyanın en iyi piyano yarışmasını düzenleyen, ülkenin her yerinde kurulmuş devlete ait üst düzey senfoni orkestraları ve koroları besleyen, nitelikli müzik festivallerine ev sahipliği yapan, tüm konserleri tıka basa dolduran ‘samimi müziksever’ bir halka sahip olan Polonya’dan bahsediyoruz. Penderecki’ye duyulan sevgi ve hürmetin görkemli yansımalarını gördükçe bunların içi boş gösteriler olmadığını, her yönden sağlam köklere dayandığını bildiğim için, gördüklerim beni daha da etkiliyor.

Dünyanın en iyi solistleri ve orkestra şefleri Polonya’nın orkestralarıyla birlikte Varşova’nın filarmoni binasındaki konserlerde buluşup bir hafta içinde bestecinin 51 eserini seslendirdiler. Penderecki’nin davetlisi olarak son dört gününü izleme mutluluğuna eriştiğim festivalde bu büyük adamın kariyeri boyunca ürettiği eserleri toplu halde dinleme ayrıcalığı yaşadım. Yıllar içinde benimsediği stiller ve tekniklerin zenginliğine hayran kaldım, senfonik eserlerinin güçlü ‘sound’u karşısında bir kez daha afalladım, kullandığı enstrümanların çeşitliliğine şapka çıkardım.

Ortak kanaate göre, Krzysztof Penderecki’nin hayatındaki en büyük şansı, her yönden muazzam bir kadın olan eşi Elzbieta; kurucusu olduğu Varşova Beethoven Cemiyeti’nin eşi onuruna organize ettiği bu festival için dünyanın dört köşesinden bestecinin dostlarını davet etmişti. Yeşim Gürer ve Süher Pekinel de davetliler arasındaydı. Seneye Türkiye-Polonya ilişkilerinin 600’üncü yılının kutlanacağını yazmıştım. Ben de, gelecek yılki ortak projeleri, yıldönümü projesini yürüten Adam Mickiewicz Enstitüsü’yle görüşmek üzere Andante’nin bu projelerdeki partneri olan İTÜ MİAM’ın da bulunmasını arzu etmiştim. Böylece festivalin son iki gününde Varşova’ya gelen MİAM yöneticileri Şehvar Beşiroğlu ve Yelda Öztürk ile Polonyalı meslektaşların da katıldığı toplantılarda ortak projelerimizi müzakere ettik.



Penderecki Festivalinin gala gecesinin sonunda UIusal Opera Evini dolduran herkes ayaktaydı. 


Penderecki Festivali’nde öyle güzellikler gördük ki, en iyisi, bunların hepsini sembolize ettiğini düşündüğüm, Penderecki’nin 80. yaş gününe denk getirilen, Arte TV’nin de canlı yayımladığı festivalin gala gecesinden bahsedeyim. Varşova’nın devasa opera binası Teatr Wielki 23 Kasım akşamı biletliler ve davetlilerle tıka basa doluydu. Sinfonia Varsovia’yı bestecinin genç yurttaşı Krzysztof Urbanski’nin yanı sıra Charles Dutoit ve Valery Gergiev gibi kadim dostları yönetti. Penderecki’yi baba gibi gören kemancı Anne-Sophie Mutter genç kontrbasçı Roman Patkolo’yla duo konçertant seslendirdi. Müzikleri dostları tarafından çalınmakla kalmadı bestecinin. Sahneye davet edilen önemli isimlerin hepsi Polonya ve dünya kültürüne katkılarından dolayı ona sayısız kez teşekkür etti. En anlamlı anlardan biri de, Hırvatistan’ın aynı zamanda bir çağdaş müzik bestecisi olan cumhurbaşkanı Ivo Josipoviç’in törene katılıp ülkesinin nişanını gecenin sonunda, kendi eserlerini de geçmişte yöneten Penderecki’nin göğsüne takmasıydı. Festivalin hamiliğini üstlenen Polonya Cumhurbaşkanı ise bir gün önceki konseri Jospoviç’le birlikte izlemişti.

Hükümetin devletin bütün sahne sanatları kurumlarını kapatmayı kafasına koyduğu, devleti idare edenlerin kültür-sanatla bağı olmadığı bir ülkeden gelen bizler için, Dali tabloları kadar gerçeküstü sahnelerdi bunlar. Ama belki de asıl gerçeküstü olan, 21’inci yüzyılın şafağında bizlerin bu ülkede yaşadıklarıdır, ne dersiniz?

Serhan Bali

Bu yazı ilk kez Radikal gazetesinin 3 Aralık 2013 tarihli nüshasında yayımlanmıştır.  

BENZER HABERLER

    YORUMLAR


    Akçaağaç Sok. Görhan Apt. No: 1/1A Acıbadem Üsküdar / İSTANBUL | T: 0216 325 27 13 | F: 0216 326 39 20